Blog

Smartfony i tablety, to urządzenia bez których trudno nam wyobrazić sobie codzienne życie. Umożliwiają kontakt z przyjaciółmi, zapewniają dostęp do rozrywki, ułatwiają naukę. Doceniamy je za wszechstronność i niezliczoną ilość funkcji ukrytych w jednym urządzeniu.

W ślad za ich popularnością podążają statystyki dotyczące sprzedaży.  W 2024 roku w Europie sprzedano łącznie ponad 134 miliony smartfonów[1]. Z roku na rok zwiększa się również sprzedaż tabletów. Według danych firmy Canalys w 2024 roku na całym świecie sprzedano około 147,6 mln tabletów, co oznacza wzrost o 9,2% w porównaniu do roku wcześniejszego[2].

Użytkujemy krócej niż zakładana żywotność urządzenia

Kupując smartfon czy tablet warto zwrócić uwagę na kilka czynników, dzięki którym będziemy mogli użytkować je dłużej i bardziej efektywnie. Jak pokazują wyniki badań, średni czas używania smartfonów i tabletów wynosi około 2 lata. Tymczasem urządzenia te powinny działać co najmniej 4-5 lat, a może nawet dłużej[3].

Według jednego z operatorów sieci komórkowej „żaden smartfon nie jest długowieczny[4]”, a częstotliwość jego wymiany zależy od wielu czynników i indywidualnych preferencji. W zależności od tego jak często i w jaki sposób użytkuje swój telefon, taki będzie czas jego żywotności. Nie bez znaczenia jest sposób jego konserwacji, czy dbałość o to, aby nam nie upadł lub nie był narażony na kontakt z wodą, kurzem czy pyłem.

Kiedy wymieniamy telefon na nowy?

Sygnałem do wymiany naszego smatrfona na nowy są również takie objawy zużycia, jak częste zacinanie się, czy przestarzałe oprogramowanie i słabe parametry urządzenia, które uniemożliwiają korzystanie z nowoczesnych aplikacji[5].

Kropką nad i, skłaniającą do zakupu nowego urządzenia jest również uszkodzona obudowa lub wyświetlacz, których nierzadko nie opłaca się naprawiać. Zresztą jak wynika z badań Eurobarometru, prowadzonych na zlecenie Komisji Europejskiej i Parlamentu, najczęstszą przyczyną (w 37%) wymiany danego urządzenia i zakupu nowego jest jego uszkodzenie[6].

Nowe etykiety z informacją o możliwości naprawy

To samo badanie Eurobarometru wykazało również, że 69% konsumentów w UE-27 chciałoby, aby ich telefony i tablety działały 5 lat lub nawet dłużej. Stąd też nowa etykieta energetyczna[7], umieszczana na smartfonach i tabletach od 20 czerwca 2025 roku, zawiera m.in. piktogram odnoszący się do możliwości ich naprawy oraz skalę od A do E, gdzie A oznacza klasę najłatwiejszą do naprawy, a E – najtrudniejszą.

Ponadto oprócz danych identyfikacyjnych urządzenia oraz jego klasy efektywności energetycznej (w skali od A do G), na etykiecie powinniśmy znaleźć takie informacje jak:  

1. trwałość baterii na cykl w godzinach i minutach na pełne naładowanie baterii (wskazuje jak długo bateria wytrzymuje od pełnego naładowania do momentu, w którym musi być ponownie naładowana),
2. klasa wytrzymałości na spadki swobodne wielokrotne (określana jest na podstawie liczby upadków, które urządzenie jest w stanie wytrzymać, zanim nie wystąpią problemy z jego funkcjonalnością),
3. trwałość baterii w cyklach (oznacza liczbę cykli ładowania/rozładowania, którą bateria może wytrzymać do momentu, gdy jej użytkowa moc elektryczna osiągnie 80% pojemności znamionowej, wyrażoną w cyklach. Według unijnych wymagań dotyczących ekoprojektu, baterie powinny wytrzymać co najmniej 800 cykli ładowania i rozładowania przy zachowaniu co najmniej 80% ich początkowej pojemności[8]),
4. stopień ochrony przed wnikaniem (IP) (oznacza stopień ochrony zapewnianej przez obudowę przed wnikaniem stałych ciał obcych lub wody, oznaczony jest kodem IPXY (IP - od ang. ingress protection), w którym pierwsza cyfra (po literach IP) oznacza odporność na wnikanie ciał stałych (np. kurz), a druga – stopień zabezpieczenia przed wodą[9].

 

Źródło etykiety - Komisja Europejska CIRCABC.

Nowe etykiety z informacją o możliwości naprawy

To samo badanie Eurobarometru wykazało również, że 69% konsumentów w UE-27 chciałoby, aby ich telefony i tablety działały 5 lat lub nawet dłużej. Stąd też nowa etykieta energetyczna[7], umieszczana na smartfonach i tabletach od 20 czerwca 2025 roku, zawiera m.in. piktogram odnoszący się do możliwości ich naprawy oraz skalę od A do E, gdzie A oznacza klasę najłatwiejszą do naprawy, a E – najtrudniejszą.

Ponadto oprócz danych identyfikacyjnych urządzenia oraz jego klasy efektywności energetycznej (w skali od A do G), na etykiecie powinniśmy znaleźć takie informacje jak:  

1. trwałość baterii na cykl w godzinach i minutach na pełne naładowanie baterii (wskazuje jak długo bateria wytrzymuje od pełnego naładowania do momentu, w którym musi być ponownie naładowana),
2. klasa wytrzymałości na spadki swobodne wielokrotne (określana jest na podstawie liczby upadków, które urządzenie jest w stanie wytrzymać, zanim nie wystąpią problemy z jego funkcjonalnością),
3. trwałość baterii w cyklach (oznacza liczbę cykli ładowania/rozładowania, którą bateria może wytrzymać do momentu, gdy jej użytkowa moc elektryczna osiągnie 80% pojemności znamionowej, wyrażoną w cyklach. Według unijnych wymagań dotyczących ekoprojektu, baterie powinny wytrzymać co najmniej 800 cykli ładowania i rozładowania przy zachowaniu co najmniej 80% ich początkowej pojemności[8]),
4. stopień ochrony przed wnikaniem (IP) (oznacza stopień ochrony zapewnianej przez obudowę przed wnikaniem stałych ciał obcych lub wody, oznaczony jest kodem IPXY (IP - od ang. ingress protection), w którym pierwsza cyfra (po literach IP) oznacza odporność na wnikanie ciał stałych (np. kurz), a druga – stopień zabezpieczenia przed wodą[9].

Bardziej świadome i zrównoważone zakupy

Głównym celem nowych przepisów dotyczących etykietowania energetycznego i mających zastosowanie do smartfonów i tabletów wprowadzanych do obrotu w UE jest zwiększenie żywotności tych urządzeń, zapewnienie ich naprawy oraz umożliwienie konsumentom dokonywanie bardziej świadomych i zrównoważonych wyborów zakupowych.

Według szacunków Komisji Europejskiej, zastosowanie powyższych przepisów oraz wymogów dotyczących ekoprojektowania, pozwoli zaoszczędzić do roku 2030 2,2 TWh energii elektrycznej, co stanowi około 31% energii, którą zużylibyśmy bez zastosowania opisanych działań.

Na oszczędności, lecz tym razem w wydatkach, dzięki zastosowaniu powyższych przepisów powinni również liczyć konsumenci. Dłuższa żywotność urządzeń to rzadsze zakupy i mniejsze wydatki na naprawę. Jak szacuje Komisja Europejska oszczędności ze strony konsumentów powinny wynosić około 20 mld EUR.

I na koniec – energooszczędne i dłużej użytkowane smartfony czy tablety, to mniejszy wpływ na środowisko naturalne. Urządzenia te zawierają szereg różnych materiałów, w tym ważne surowce krytyczne, których mniejsze zużycie i wydłużenie cyklu życia mają istotny wpływ na ograniczenie negatywnych skutków powstających w wyniku ich pozyskiwania i produkcji nowych urządzeń.

Bibliografia:

[1] Szermański M., Raport Canalys – europejski rynek smartfonów urósł w 2024 r. Pierwszy raz od 4 lat, https://komorkomat.pl/aktualnosci/sprzedaz-smartfonow-raport-europa-2024/ (dostęp: 23.08.2025 r.)

[2] Bogacki K., Rynek tabletów w 2024 roku. Największym wygranym wcale nie jest Apple, https://itreseller.pl/rynek-tabletow-w-2024-roku-najwiekszym-wygranym-wcale-nie-jest-apple/ (dostęp: 23.08.2025 r.)

[3] MARCUS, J.S. et al., Promoting product longevity, Study for the Committee on Committee on the Internal Market and Consumer Protection, Policy Department for Economic, Scientific and Quality of Life Policies, European Parliament, Luxembourg, 2020.

[4] Co ile lat wymieniać telefon na nowy?, https://www.t-mobile.pl/blog/co-ile-lat-wymieniac-telefon-na-nowy?srsltid=AfmBOorspA9qkH3xsqCme3mTw8lasf4kXCNT5gYwHCYBoWP0fJn_ecaU (dostęp: 24.08.2025 r.)

[5] Jw.

[6] Kantar (2020), „Attitudes towards the impact of digitalisation on daily lives", Eurobarometer 503; Bruegel calculations.

[7] Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2023/1669 z dnia 16 czerwca 2023 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 w odniesieniu do etykietowania energetycznego smartfonów i komputerów typu slate.

[8] Smartphones and Tablets. Energy labelling and Ecodesign requirements apply to this product, https://energy-efficient-products.ec.europa.eu/product-list/smartphones-and-tablets_en, (dostęp: 24.08.2025 r.)

[9] Stopień ochrony IP, https://pl.wikipedia.org/wiki/Stopie%C5%84_ochrony_IP, (dostęp: 24.08.2025 r.)